Бишкек – 17-апрелде Бишкекте Биологиялык коопсуздук боюнча Картахена протоколуна ылайык биологиялык коопсуздук саясатын жана көрсөтмөлөрүн иштеп чыгуу боюнча улуттук семинар болуп өттү. Иш-чарага мамлекеттик органдардын өкүлдөрү, эксперттер, илимий коомчулук жана дыйкандар катышып, улуттук биологиялык коопсуздук алкагын чыңдоо боюнча андан аркы кадамдарды талкуулашты.

Семинарды Бириккен Улуттар Уюмунун Азык-түлүк жана айыл чарба уюму (ФАО), Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлиги жана Борбор Азиянын аймактык экологиялык борбору (РЭЦЦА) менен биргеликте уюштурду.

Иш-чара 2023-жылдан бери ФАОнун техникалык колдоосу жана Глобалдык экологиялык фонддун (ГЭФ) каржылык жардамы менен ишке ашырылып жаткан “Биологиялык коопсуздук боюнча Картахен протоколуна ылайык Кыргыз Республикасында Улуттук биологиялык коопсуздук алкагын ишке ашыруу” долбоорунун алкагында өткөрүлдү. Долбоордун максаты – улуттук биологиялык коопсуздук боюнча ырааттуу саясатты иштеп чыгууга жана ишке ашырууга колдоо көрсөтүү, ошондой эле өлкөнүн ченемдик-укуктук жана институционалдык негиздерин чыңдоо.

Семинардын жүрүшүндө катышуучулар долбоордун максаттары, милдеттери, биологиялык коопсуздук жаатындагы мыйзамдарды жана жөнгө салуу механизмдерин өркүндөтүү, генетикалык жактан өзгөртүлгөн ошондой эле тирүү өзгөртүлгөн организмдерди башкаруу, аларды Кыргызстандын шартында аныктоо менен бирге идентификациялоо тажрыйбасын талкуулашты. Биологиялык коопсуздуктун социалдык-экономикалык аспектилерине, гендердик теңчиликке, социалдык интеграцияга, ошондой эле коомчулуктун маалымдуулугун жогорулатууга өзгөчө көңүл бурулду.

“Бул долбоор Кыргызстан үчүн чоң мааниге ээ. Ал улуттук биологиялык коопсуздук алкагын өнүктүрүүгө салым кошот жана өлкөнүн институционалдык потенциалын бекемдейт. Мындай демилгелер туруктуу өнүгүү жана бул жаатта маалымдуулукту жогорулатуу үчүн маанилүү”, – деди ФАОнун Кыргызстандагы өкүлү Олег Гучгельдыев.

Семинардын катышуучулары биотехнологиянын өнүгүшү айыл чарба, илим үчүн жаңы мүмкүнчүлүктөрдү ачып жатканын, бирок ошол эле учурда натыйжалуу, координацияланган биологиялык коопсуздук системасынын маанисин жогорулатаарын баса белгилешти. Бул контекстте ведомстволор аралык кызматташуу, жөнгө салуучу базаларды жакшыртуу жана улуттук потенциалды чыңдоо өзгөчө маанилүү.

“Биологиялык коопсуздук маселелери системалуу ишти талап кылат. ФАОнун колдоосу менен биз натыйжалуу жөнгө салуучу механизмдерди түзө алабыз. Долбоорду ишке ашыруу экосистемаларды коргоо жана өлкөнүн туруктуу өнүгүүсү менен түздөн-түз байланыштуу болушу өзгөчө маанилүү”, – деп белгиледи Кыргыз Республикасынын Жаратылыш ресурстары, экология жана техникалык көзөмөл министрлигинин Биоресурстар жана өзгөчө корголуучу жаратылыш аймактары департаментинин башчысы Кумар Мамбеталиев.

Кумар Мамбеталиевдин айтымында, эл аралык өнөктөштөр менен кызматташуу институционалдык алкакты чыңдоого жана биокоопсуздук жаатындагы тобокелдиктерди башкаруунун натыйжалуулугун жогорулатууга жардам берет.

Катышуучулар Кыргызстандагы ГМОну аныктоонун жана идентификациялоонун практикалык мисалдарын карап чыгышты, учурдагы ыкмаларды талкуулап тажрыйбалары менен бөлүшүштү.

“Биологиялык коопсуздук мамлекеттик органдардын, эксперттердин жана дыйкандардын ортосунда тыгыз кызматташууну жана үзгүлтүксүз тажрыйба алмашууну талап кылат. Мындай семинарлар бул процессте катышкан бардык тараптардын ортосундагы конструктивдүү диалогду түзүүгө жана координацияны күчөтүүгө жардам берет”, – деди РЭЦЦАнын Кыргызстандагы филиалынын директору Кубан Матраимов.

Семинар мамлекеттик органдардын, эксперттик коомчулуктун, айыл чарба өндүрүүчүлөрүнүн жана эл аралык өнөктөштөрдүн ортосундагы кызматташтыкты чыңдоодо маанилүү кадам болуп калды. Бул биргелешкен иш инновацияны, айлана-чөйрөнү коргоону жана биологиялык ар түрдүүлүктү сактоону тең салмактоого жөндөмдүү туруктуу биологиялык коопсуздук системасын өнүктүрүүгө салым кошот.

Источник:
https://www.fao.org/kyrgyzstan/news/detail/fao-supports-the-development-of-the-national-biosafety-framework-in-kyrgyzstan/ky